Ouders kunnen zich afvragen of speltherapie écht nodig is, want “mijn kind speelt toch al?”. Toch kun je als ouder merken dat je kind vastloopt in gedrag of emoties. In deze blog leg ik uit wat speltherapie is, waarin het verschilt van gewoon spel en wanneer het helpend kan zijn voor een kind.
Spel als taal van het kind
Spelen is voor de meeste kinderen een natuurlijke manier van communiceren. Wanneer een kind vrij speelt, gebeurt dit spontaan en onbewust. Door te spelen oefenen kinderen in contact maken met anderen. Ze leren omgaan met regels en grenzen, gevoelens ervaren en uiten en nieuwe oplossingen bedenken. Hierdoor draagt spel bij aan ontspanning, plezier en ontwikkeling.
Als een kind uit balans raakt
Het is normaal dat kinderen soms boos, verdrietig of angstig zijn. Dit hoort bij opgroeien en bij verschillende ontwikkelingsfasen. Pas wanneer deze gevoelens langdurig aanwezig zijn of alledaagse situaties beïnvloeden, kan extra ondersteuning helpend zijn.
Voor jonge kinderen kan het soms lastig zijn om te vertellen wat er van binnen speelt. Hierbij kun je denken aan gevoelens als boosheid, angst, verdriet of verwarring. Deze emoties zijn er vaak wel, maar een kind weet nog niet hoe het ze kan uitleggen of delen.
De sociaal-emotionele ontwikkeling gaat over hoe een kind omgaat met gevoelens, contact maakt met anderen en leert reageren op situaties die spannend of lastig zijn. Deze ontwikkeling verloopt bij ieder kind in zijn eigen tempo. In dit blog lees je hier meer over.
Voor kinderen die vastlopen in hun sociaal-emotionele ontwikkeling kunnen verschillende signalen zichtbaar worden, zoals extreem boos of verdrietig gedrag, angst of terugtrekken, of sneller overprikkeld raken. Mogelijk heeft er recent een ingrijpende gebeurtenis of verandering plaatsgevonden, zoals een scheiding, verlies of onveilige thuissituatie. Ook zonder duidelijke aanleiding kan een kind vastlopen.
In zulke situaties kan het spel blijven hangen in herhaling, spanning of controle. Het spel geeft dan een inkijkje in de binnenwereld van het kind, maar het kind heeft nog onvoldoende mogelijkheden om dit zelfstandig te verwerken of te veranderen. In dat geval kan speltherapie passend zijn.
Wat is speltherapie?
Speltherapie is een gerichte behandelvorm waarin de speltherapeut spel inzet als middel om het kind te ondersteunen in zijn of haar ontwikkeling. De speltherapeut gebruikt het spel om te begrijpen wat een kind nodig heeft en om het kind stap voor stap te begeleiden.
Wat gebeurt er in de spelkamer?
Een speltherapeut kijkt met een gerichte blik naar het spel van het kind. Er wordt gekeken naar wat het kind speelt, maar ook naar hoe het kind speelt. Is er herhaling, veel spanning of controle? Hoe gaat het kind om met veranderingen? Staat het open voor contact met de therapeut? Deze elementen geven vaak inzicht in hoe een kind zich vanbinnen voelt.
De speltherapeut heeft een volgende houding. Dat betekent dat het kind het spel mag leiden. De therapeut sluit hierbij aan en biedt rust, veiligheid en begrenzing waar dat nodig is.
Deze manier van begeleiden zorgt ervoor dat een kind zich gezien en begrepen voelt. Het krijgt ruimte om gevoelens te laten zien die nog niet in woorden passen. Emoties zoals boosheid, verdriet of angst mogen er zijn, zonder dat het kind iets ‘fout’ doet.
De rol van ouders binnen speltherapie
Ouders spelen een belangrijke rol in het speltherapeutisch traject. Zij worden betrokken via tussentijdse oudergesprekken waarin observaties en ontwikkelingen worden besproken. Tijdens deze gesprekken is ruimte voor vragen en opvoedthema’s. Zo wordt het kind niet alleen in de spelkamer, maar ook thuis ondersteund.
Ouders merken gedurende het traject vaak dat hun kind meer rust ervaart, gevoelens beter kan laten zien en zich zekerder voelt. Ook kan een kind anders omgaan met spanningen of lastige situaties. Deze veranderingen ontstaan stap voor stap en verschillen per kind.
Wat kan speltherapie een kind brengen?
Speltherapie is geen snelle oplossing, maar een proces waarin een kind de ruimte krijgt om zich in eigen tempo te ontwikkelen — niet door te moeten veranderen, maar door begrepen te worden.
Samen kijken wat jouw kind nodig heeft
Twijfel je of speltherapie passend is voor jouw kind of heb je nog vragen? Neem gerust contact op voor een kennismakingsgesprek. Dan kijken we samen wat jullie gezin nodig heeft.