Ouders kunnen zich afvragen of speltherapie echt nodig is. “Mijn kind speelt toch al?” Toch kun je als ouder merken dat je kind vastloopt in gedrag of emoties. In dit artikel leg ik uit wat speltherapie is, waarin het verschilt van gewoon spel en wanneer het helpend kan zijn voor een kind.
Spel als taal van het kind
Spelen is voor de meeste kinderen een natuurlijke manier van communiceren. Wanneer een kind vrij speelt, gebeurt dit spontaan en onbewust. Door te spelen oefenen kinderen in contact maken met anderen. Ze leren omgaan met regels en grenzen. Ook leren ze gevoelens ervaren en uiten. En ze bedenken nieuwe oplossingen. Hierdoor draagt spel bij aan ontspanning, plezier en ontwikkeling.
Als een kind uit balans raakt
Het is normaal dat kinderen soms boos, verdrietig of angstig zijn. Dit hoort bij opgroeien en bij verschillende ontwikkelingsfasen. Soms zijn deze gevoelens langdurig aanwezig of beïnvloeden ze alledaagse situaties. Dan kan extra ondersteuning helpend zijn.
Voor jonge kinderen kan het soms lastig zijn om te vertellen wat er van binnen speelt. Hierbij kun je denken aan gevoelens als boosheid, verdriet of angst. Deze emoties zijn er vaak wel, maar een kind weet nog niet hoe het ze kan uitleggen of delen.
De sociaal-emotionele ontwikkeling gaat over hoe een kind omgaat met gevoelens en contact maakt met anderen. Ook gaat het over reageren op situaties die spannend of lastig zijn. Deze ontwikkeling verloopt bij ieder kind in zijn eigen tempo. In het artikel over de sociaal-emotionele ontwikkeling bij kinderen van 4 tot en met 12 jaar lees je hier meer over.
Bij kinderen die vastlopen in hun sociaal-emotionele ontwikkeling worden vaak signalen zichtbaar. Denk aan extreem boos of verdrietig gedrag. Of aan angst, terugtrekken of sneller overprikkeld raken. Soms is er kort daarvoor iets ingrijpends gebeurd. Bijvoorbeeld een scheiding, een verlies of een onveilige thuissituatie. Ook zonder duidelijke aanleiding kan een kind vastlopen.
In zulke situaties kan het spel blijven hangen in herhaling, spanning of controle. Het spel geeft dan een inkijkje in de binnenwereld van het kind. Zelf verwerken of veranderen lukt nog niet. In dat geval kan speltherapie passend zijn.
Herken je dit bij je eigen kind? In een gratis adviesgesprek kijken we samen wat er speelt.
Wat is speltherapie?
Speltherapie is een gerichte behandelvorm. De speltherapeut zet spel in als middel om een kind te ondersteunen in zijn of haar ontwikkeling. Met het spel wordt duidelijk wat een kind nodig heeft. Zo kan de speltherapeut het kind stap voor stap begeleiden.
Wat gebeurt er in de spelkamer?
Een speltherapeut kijkt met een gerichte blik naar het spel van het kind. Er wordt gekeken naar wat het kind speelt, maar ook naar hoe het kind speelt. Is er herhaling, veel spanning of controle? Hoe gaat het kind om met veranderingen? Staat het open voor contact met de therapeut? Deze elementen geven vaak inzicht in hoe een kind zich vanbinnen voelt.
De speltherapeut heeft een volgende houding. Dat betekent dat het kind het spel mag leiden. De therapeut sluit hierbij aan en biedt rust, veiligheid en begrenzing waar dat nodig is.
Deze manier van begeleiden is erop gericht dat een kind zich gezien en begrepen voelt. Het krijgt ruimte om gevoelens te laten zien die nog niet in woorden passen. Emoties zoals boosheid, verdriet of angst mogen er zijn. Het kind doet daarmee niets fout.
De rol van ouders binnen speltherapie
Als ouder speel je een belangrijke rol in het traject. In de tussentijdse oudergesprekken bespreken we de observaties en de ontwikkelingen. Er is dan ruimte voor je vragen en voor opvoedthema’s. Zo wordt je kind niet alleen in de spelkamer ondersteund, maar ook thuis.
Veranderingen ontstaan stap voor stap en verschillen per kind. Wat een traject bij jouw kind oplevert is vooraf niet te voorspellen. Wat wel vaststaat is de manier van werken. Je blijft het hele traject op de hoogte van wat ik zie en van wat dat betekent voor thuis.
Wat speltherapie wel en niet is
Speltherapie is geen snelle oplossing. Het is een proces waarin een kind de ruimte krijgt om zich in eigen tempo te ontwikkelen.
Niet door te moeten veranderen, maar door begrepen te worden.
Samen kijken wat jouw kind nodig heeft
Wil je lezen hoe dit bij een ander gezin liep? In Van onbereikbare muur naar echte verbinding in huis lees je hoe een meisje van 6 weer open ging.
Twijfel je of speltherapie passend is voor jouw kind of heb je nog vragen? Neem gerust contact op voor een gratis adviesgesprek. Dan kijken we samen wat jullie gezin nodig heeft. Speltherapie bij BloeiWijs is er voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar. Een verwijzing heb je niet nodig. Ik neem binnen 12 uur contact op, ook in het weekend.
